Critical Language and Literary Studies

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسنده

دانشگاه شهید بهشتی، تهران/ آلمان

10.29252/clls.2021.100711

چکیده

 یکی از خلاقانه­ترین نمونه­های بازخوانی اسطوره در ادبیات آلمانی­زبان رمان جهان آخر اثر نویسندۀ اتریشی کریستف رانس­مایر است که در آن اسناد تاریخی دربارۀ زندگی شاعر ملی رُم باستان اوید و بن­مایه­های کتاب دگردیسی­های او در قالب پیرنگ مدرنی بازنمایی شده­اند. رانس­مایر روایت­های کهن را با تجربه­های زیستی و تفکر انتقادی جهان معاصر درهم آمیخته و در اسطوره و روایت تاریخی نشانه­های انحطاط همه­جانبه­ای را مشاهده کرده است که به باور وی از ویژگی­های تمدن امروز بشر به­شمار می­رود. مقالۀ حاضر روش­های بازخوانی اسطوره­های اوید در جهان آخر و درونمایۀ فلسفی و اجتماعی رمان جهان آخر را در کانون توجه قرار داده و کوشیده است، ویژگی­های مدرنیستی و پسامدرنیستی این اثر را از یکدیگر متمایز کند و به بوتۀ نقد بگذارد. بر اساس یافته­های این پژوهش، هرچند این رمان با نشانه­پردازی­های سیال و بازی بینامتنی با سوژه­های کهن و نیز با استفاده از تکنیک­های روایی متنوعی از جمله جهش میان زمان­ها و مکان­های گوناگون به نوشتار پسامدرنیستی نزدیک شده است، اما درونمایۀ شماری از روایت­ها که رانه­های ویرانگر آدمی و پسامدهای اجتماعی "عقلانیت ابزاری" در دوران معاصر را به گونه­ای تلویحی نقد کرده­اند، با الگوهای فکری رمان مدرن هم­سویی بیشتری دارد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

بازخوانی مدرنیستی و پسامدرنیستی اسطوره‌های کتاب دگردیسی‌های اوید در رمان جهان آخر

نویسنده [English]

  • Narjes Khodaee

shahid Beheshti University Tehran/ Germany

چکیده [English]

 یکی از خلاقانه­ترین نمونه­های بازخوانی اسطوره در ادبیات آلمانی­زبان رمان جهان آخر اثر نویسندۀ اتریشی کریستف رانس­مایر است که در آن اسناد تاریخی دربارۀ زندگی شاعر ملی رُم باستان اوید و بن­مایه­های کتاب دگردیسی­های او در قالب پیرنگ مدرنی بازنمایی شده­اند. رانس­مایر روایت­های کهن را با تجربه­های زیستی و تفکر انتقادی جهان معاصر درهم آمیخته و در اسطوره و روایت تاریخی نشانه­های انحطاط همه­جانبه­ای را مشاهده کرده است که به باور وی از ویژگی­های تمدن امروز بشر به­شمار می­رود. مقالۀ حاضر روش­های بازخوانی اسطوره­های اوید در جهان آخر و درونمایۀ فلسفی و اجتماعی رمان جهان آخر را در کانون توجه قرار داده و کوشیده است، ویژگی­های مدرنیستی و پسامدرنیستی این اثر را از یکدیگر متمایز کند و به بوتۀ نقد بگذارد. بر اساس یافته­های این پژوهش، هرچند این رمان با نشانه­پردازی­های سیال و بازی بینامتنی با سوژه­های کهن و نیز با استفاده از تکنیک­های روایی متنوعی از جمله جهش میان زمان­ها و مکان­های گوناگون به نوشتار پسامدرنیستی نزدیک شده است، اما درونمایۀ شماری از روایت­ها که رانه­های ویرانگر آدمی و پسامدهای اجتماعی "عقلانیت ابزاری" در دوران معاصر را به گونه­ای تلویحی نقد کرده­اند، با الگوهای فکری رمان مدرن هم­سویی بیشتری دارد. یکی از خلاقانه­ترین نمونه­های بازخوانی اسطوره در ادبیات آلمانی­زبان رمان جهان آخر اثر نویسندۀ اتریشی کریستف رانس­مایر است که در آن اسناد تاریخی دربارۀ زندگی شاعر ملی رُم باستان اوید و بن­مایه­های کتاب دگردیسی­های او در قالب پیرنگ مدرنی بازنمایی شده­اند. رانس­مایر روایت­های کهن را با تجربه­های زیستی و تفکر انتقادی جهان معاصر درهم آمیخته و در اسطوره و روایت تاریخی نشانه­های انحطاط همه­جانبه­ای را مشاهده کرده است که به باور وی از ویژگی­های تمدن امروز بشر به­شمار می­رود. مقالۀ حاضر روش­های بازخوانی اسطوره­های اوید در جهان آخر و درونمایۀ فلسفی و اجتماعی رمان جهان آخر را در کانون توجه قرار داده و کوشیده است، ویژگی­های مدرنیستی و پسامدرنیستی این اثر را از یکدیگر متمایز کند و به بوتۀ نقد بگذارد. بر اساس یافته­های این پژوهش، هرچند این رمان با نشانه­پردازی­های سیال و بازی بینامتنی با سوژه­های کهن و نیز با استفاده از تکنیک­های روایی متنوعی از جمله جهش میان زمان­ها و مکان­های گوناگون به نوشتار پسامدرنیستی نزدیک شده است، اما درونمایۀ شماری از روایت­ها که رانه­های ویرانگر آدمی و پسامدهای اجتماعی "عقلانیت ابزاری" در دوران معاصر را به گونه­ای تلویحی نقد کرده­اند، با الگوهای فکری رمان مدرن هم­سویی بیشتری دارد.

کلیدواژه‌ها [English]

  • اسطوره
  • بازخوانی
  • مدرن
  • پسامدرن
  • دگردیسی
  • انحطاط