palette
تحلیل فرآیندهای آفرینش معنا در نشانه‌شناسی با رویکرد پدیدارشناختی و نظریه پیچیدگی
مرتضی بابک معین, کامران پاکنژاد راسخی

چکیده

رویکرد یا نگرش سیستمی در دهه‌های اخیر همواره به عنوان ابزاری کارآمد، مکمل مطالعات تخصصی پدیده‌های مختلف در حوزه‌های گوناگون دانش بوده و موجب درکی جامع و چند وجهی از چرایی و چگونگی روندهای حاکم بر رخدادها و پدیده‌ها می‌گردد؛ به خصوص در سده اخیر که علم با تولید و انباشت حجم عظیمی از داده‌های تخصصی بسیار متنوع روبرو بوده و بنا بر سنت دانش کلاسیک با تکیه بر تحویل‌گرایی مبتنی بر روش‌های تحلیلی سعی در تجزیه عناصر سیستم و کشف روابط بین آنها داشت تا بتواند رفتار کل مجموعه را تبیین کند. این روش تحلیلی بر مبنای دو پیش فرض بود، نخست آنکه اندرکنشِ بین اجزا وجود نداشته یا بسیار ضعیف باشد تا عناصر مجموعه قابلیت تفکیک دقیقی داشته باشند و دوم آنکه روابط میان اجزا با معادلات خطی ساده قابل توصیف باشد؛ امروزه به خصوص با مطرح شدن نظریه آشوب و ریاضیات  ِ غیر خطی متصل به آن دیگر بدیهی است که اندرکنش[i] اجزای تمامی سیستم‌ها از دو شرط یاد شده تبعیت نمی‌کنند؛ بنابراین نگرشی کل‌گرایانه در تحلیل سیستم ‌ها لازم می باشد. در این مقاله ابتدا با نگرشی سیستمی به بررسی مفهوم معنا و نحوه شکل‌گیری آن در سیستم‌های پیچیده پرداخته و سپس به مقایسه مکانیسم و نتایج فرآیندهای منتهی به تولید معنا در نظریه پیچیدگی با یکی از ساختارهای تبیین کننده نشانه‌شناسی نوین به نام نظام معنایی تطبیقِ[ii] اریک لاندوفسکی[iii] می‌پردازیم. در این مقایسه تحلیلی مشاهده می‌شود که در هر دو حوزه نظری، فرآیندهای تولید معنا علاوه بر سطح فرهنگی و اجتماعی به به سطح زیستی نیز تسری می یابد. در این بحث روش پژوهش ما به شیوه تحلیلی توصیفی می‌باشد.


[i] Inter-action

[ii] Adjustment

[iii] Eric Landowski

واژگان کلیدی
سیستمهای پیچیده -معنا -سمیولوژی -سمیوتیک -تطبیق -سطح زیستی

منابع و مآخذ مقاله

- اتکینز، پیتر. (1392). قانون دوم ( انرژی، آشوب و شکل ). ترجمه رامین رامبد. تهران: مازیار

- بارت، رولان. (1392). امپراتوری نشانه‌ها. ترجمه ناصر فکوهی. تهران: نی

- ریتزر، جورج. (1389). نظریه جامعه شناسی در دوران معاصر. ترجمه محسن ثلاثی. تهران: علمی

- مورن، ادگار. (1379). درآمدی بر اندیشه‌ی پیچیده. ترجمه افشین جهاندیده. تهران: نی

- مولر، هارولر. (1379). « نظريه سيستمهاى لومان به مثابه نظريه اى در باب مدرنيته». ترجمه مراد فرهادپور. فصل نامه ارغنون. ش 17.

- معین، مرتضی‌ بابک. (1394). معنا به مثابه تجربه زیسته. تهران: سخن

- معین، مرتضی‌بابک. (1394). «دو نظام معنا دادن به جهان، جهان به مثابه متن، جهان به مثابه تجربه زیسته».( مقاله در دست چاپ)

- معین، مرتضی‌بابک. (۱۳۹۲). «تببین خلق زبان شاعرانه با استفاده از نظام تطبیق و لغزش‌های مهار شده اریک لاندوفسکی»، فصل نامه مطالعات زبان و ترجمه، ش ۴، ، صص۱۲۱ - ۱۳۴

- معین، مرتضی‌بابک. (۱۳۹۲). « نظام تطبیق و گذر از نشانه معناشناسی کلاسیک به دورنمایی پدیدارشناختی»، دو فصل نامه نقد زبان و ادبیات خارجی،د ۶، ش ۱۰.

- میچل، ملانی. (1391). پیچیدگی. ترجمه محمد صالح سعادتمند. تهران: شورآفرین

- وکیلی، شروین. (1389). نظریه سیستم های پیچیده. تهران: شورآفرین

- وکیلی، شروین. (1390). نظریه منش ها. تهران: شورآفرین

- هریسون، پل. (1379) «نیکلاس لومان و سیستم های‌اجتماعی». ترجمه یوسف اباذری. فصل نامه ارغنون. ش 17.

- یونگ، کارل گوستاو. (1389). انسان و سمبولهایش. ترجمه محمود سلطانیه. تهران: جامی

- Dawkins, R. (2006). The Selfish Gene (3ed). Oxford: Oxford University Press


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.