palette
جلوه ی نوینی از تقدیر تراژیک باستان در کتاب "اهریمن" اثر امانوئل کارر
لیلا غفوری غروی

چکیده

عنوان "اهریمن" که امانوئل کارر، نویسنده ی سرشناس فرانسوی و برنده ی جایزه ی شاخص ادبی رنودو در سال 2011 ،برای کتابِ چاپ سال 2000 خودبرگزیده بسیار گویا است .ژان کلود رمان فردی حقیقی است که به واقع به خاطر کشتن پدر، مادر، زن و دوفرزند کم سن خود در سال 1993 در کشور فرانسه محاکمه شده ودر ابتدا به حبس ابد و سپس بابخشودگی به پانزده سال حبس محکوم شده است. به نظر کارر که روزنامه نگار وهمچنین نویسنده ای مذهبی است، این عمل غیر انسانی ژان کلود رمان همچون نشان شاخصی از حضور وسوسه های مهارناشدنی شیطانی در درون انسانی ضعیف النفس و حقیر است، پس او حادثه را به روایت خودباز گو  می کند. در این اثر نیمه تخیلی-نیمه زندگی نامه ای، نویسنده سعی می کند تا شخصیت ژان کلود را همچون قهرمانان تراژیک اسطوره های یونان و رُم باستان نمایش دهد که علی رغم تلاش بسیار موفق نمی شوند بر نیروی تقدیر تراژیک یا همان "انانکِ" یونان باستان و یا "فاتوم" لاتین فائق آیند. در این کتاب بیماری "دروغگویی و افسانه سرایی" یا به گفته ی دیگر "میتومنیِ"ژان کلود رمان همچون صورت جدید تقدیرتراژیک باستانی ترسیم شده ودرست همانند داستانهای تراژیک اسطوره ای یونان و رُم باستان این قدرت سرکش ومخرب در نهایت موجب بدبختی ژان کلود و نابودی خانواده اش می گردد.

کارر با این انتخاب، قهرمان تراژیک اسطوره های باستانی را بار دیگر زنده کرده واین بار چهره ای نو و معاصر از قهرمان تراژیک بدست خواننده می دهد. قهرمانی که سرنوشتش به همان اندازه ی همتایان باستانی اش شوم و غم انگیز است هرچند ظاهر پر اُبُهَت آنان را ندارد. بدین گونه امانوئل کارر به سادگی اثبات می کند که انسان امروزی علی رغم تمام پیشرفت های ظاهری بشری اگر توان تسلط بر ضعف های نفس خویش را نداشته باشد، درست همچون پیشینیان خود در هزاران سال پیش می تواند به راحتی بازیچه ی دست شیطان گردد وفلاکت وبدبختی خود واطرافیانش را رقم بزند. این در حالیست که چهره ی شیطان زده ی انسان امروزی حتی ذره ای از بزرگی وشهامت قهرمانان باستانی را نداشته و اودر پاسخ به معمای رفتارهای پرخطای خود عاجز مانده است.
واژگان کلیدی
تقدیر تراژیک - قهرمان تراژیک - وسوسه های شیطان - دروغگویی

منابع و مآخذ مقاله

- Cécillon Martin, Lecture accompagnée de L’Adversaire de Carrère, Gallimard coll. La bibliothèque, Paris, (le 11 mars) 2003, p.11

- Carrère Emmanuel, L’Adversaire, Paris, Gallimard, coll. La bibliothèque, (Ed. P.O.L. 2000 pour le texte, 2003 pour l’accompagnement pédagogique)

- Couprie Alain,Paris, Le Théâtre, Armand Colin, 2011.

- Giraudoux Jean, Electre, Paris, Le Livre de poche, 1967(première édition du livre 1937),{ Entracte : « Lamento du Jardinier»}.

- Hubac Marianne, Dossier sur L’Adversaire d’Emmanuel Carrère, Paris, Gallimard, coll. Belin, 2010.

- Mallet Jean-Daniel, La Tragédie et la comédie, Paris, Hatier, coll. Profil, 2001

- Malraux André, Les Noyers de l’Altenburg, Paris ,Gallimard, 1943.

- Olivier Annie, L’Adversaire d’Emmanuel Carrère, Paris, Hatier, coll. Profil d’une œuvre, 2003.

- Racine Jean, Extraits de la pratique d’Aristote, in Œuvres complètes deRacine, éd. R. Picard, Editions Gallimard, coll. «Bibliothèque de la pléiade», t II, 1960.

- Racine Jean, Britannicus, in Œuvres complètes deRacine, Paris, éd. R. Picard, Editions Gallimard, coll. «Bibliothèque de la pléiade», 1960,(I ,1 v.3).

- Racine Jean, Andromaque, in Œuvres complètes de Racine, Paris, éd. R. Picard,Editions Gallimard, coll. «Bibliothèque de la pléiade», 1960, (I, 1, v. 90).

- Racine Jean, Préface de Phèdre, in Œuvres complètes de Racine, Paris, éd. R. Picard, Editions Gallimard, coll. «Bibliothèque de la pléiade», 1960.

- Ricœur Paul, Culpabilité biblique et culpabilité tragique, Revue d’histoire et de philosophie religieuses de la faculté de théologie protestante de l’Université de Strasbourg 33, 1953 /4, p.285-307

- Sophocle, Œdipe Roi in Tragédies de Sophocle, trad. Paul Mazon, Ed.Gallimard, coll.Folio, 1973.


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.